UniPOS FD71CNG Adreslenebilir Gaz Dedektörü

UniPOS FD71CNG Adreslenebilir Gaz Dedektörü

Nedir?

FD71CNG, metan (CNG) gaz sızıntılarını algılamak için tasarlanmış adreslenebilir tip gaz dedektörüdür. UniPOS IFS7000 serisi panellere doğrudan bağlanır, LED göstergeleri ve dahili sireni sayesinde görsel/işitsel uyarı verir. EN 50194-1 standardına uygundur.

Çalışma Prensibi

Yarıiletken sensör, metan gazı ile temas ettiğinde direnç değiştirir. Bu değişim, belirlenen eşik değerine ulaştığında alarm tetikler.

• Yeşil LED: Normal çalışma ve besleme
• Sarı LED: Arıza veya sensör ısınma süreci (~120 sn)
• Kırmızı LED: Alarm (%10 LEL ≈ 5100 ppm metan)
• Dahili buzzer: 100 dB @1m

Hangi gazı algılar?

Sadece doğal gaz (metan, CNG) için kalibre edilmiştir. LPG (propan/bütan) için uygun değildir.

Ne zaman alarm verir?

Ortamda metan konsantrasyonu %10 LEL (~5100 ppm) seviyesine ulaştığında kırmızı LED sürekli yanar ve buzzer öter.

Nerelere monte edilir?

Mutfak, kazan dairesi, otel ve restoran mutfakları, CNG dolum alanları. Tavandan 5–15 cm aşağıya, gaz kaynağından 1–2 m uzağa monte edilmelidir.

Faydaları nelerdir?

Erken uyarı sağlar, yangın/gaz patlaması riskini en aza indirir. Panel üzerinden otomatik gaz vanası kapatma ve fan kontrolü yapılabilir.

Yapılan hatalar nelerdir?

• Gaz kaynağının tam üzerine montaj
• Perde, dolap arkasına yerleştirme
• Yetersiz havalandırma bölgeleri
• Harici besleme yapılmadan sadece loopa bağlama

Hangi sertifikalara sahip?

EN 50194-1 gaz algılama standardı, dahili kısa devre izolatörü, IPX2D koruma sınıfı.

Teknik Özellikler

• Model: FD71CNG
• Algılama: Metan (CNG) – CH₄
• Alarm Eşiği: %10 LEL (~5100 ppm)
• Sensör Ömrü: ~5 yıl
• Besleme: Loop: 15–30V DC / Harici: 18–30V DC
• Akım: Normal 55 mA, Alarm 75 mA
• Siren: Piezo 100 dB
• Boyut: 134×112×36 mm
• Ağırlık: ~115 g
• Çalışma Sıcaklığı: -5°C … +40°C

Sonuç

UniPOS FD71CNG, adreslenebilir yapısı, hassas sensörü ve güçlü uyarı sistemleriyle doğal gaz güvenliğinde profesyonel çözüm sunar. Montaj kurallarına uyulduğunda, yangın ve patlama risklerini minimuma indirir.

UniPOS FD71CNG Adreslenebilir Gaz Dedektörü

Doğalgaz (Metan) Kaçaklarının Erken Algılanması İçin Profesyonel Çözüm

Ürün Tanımı

UniPOS FD71CNG Adreslenebilir Gaz Dedektörü, doğalgaz (metan) kaçaklarını erken aşamada tespit ederek yangın alarm paneline bildiren profesyonel bir güvenlik ekipmanıdır. Adreslenebilir yapısı sayesinde hangi noktada gaz kaçağı olduğunu noktasal olarak belirleyebilir ve olayın kaynağına hızlı müdahale edilmesine olanak tanır.

Cihaz üzerinde bulunan LED göstergeler (yeşil, sarı, kırmızı) ve dahili buzzer (mini siren) ile kullanıcıya görsel ve işitsel uyarı verir. Böylece hem kullanıcıyı bilgilendirir hem de alarm paneliyle senkronize çalışarak entegre güvenlik senaryolarının (gaz vanasının kapatılması, havalandırmanın devreye girmesi gibi) uygulanmasını sağlar.

Çalışma Prensibi

FD71CNG, yarıiletken tipte bir sensör kullanır. Ortamdaki metan gazı seviyesi 5100 ppm (~%10 LEL) değerine ulaştığında cihaz alarm durumuna geçer. Bu eşik, patlama riski oluşmadan önce uyarı verilmesini sağlayacak şekilde tasarlanmıştır.

• Yeşil LED: Normal çalışma ve besleme durumunu gösterir.
• Sarı LED: İlk devreye alma sürecinde (yaklaşık 120 sn sensör ısınma) yanıp söner. Sürekli yanması arızayı belirtir.
• Kırmızı LED: Gaz algılandığında sürekli yanar, dahili siren devreye girer.

Dedektör ayrıca dahili kısa devre izolatörüne sahiptir. Böylece loop hattında meydana gelebilecek kısa devrelerde hat izole edilerek sistemin geri kalanının çalışması devam eder. Panel ile haberleşme, UniPOS’un özel UniTalk protokolü üzerinden yapılır.

Neden FD71CNG?

Bu cihaz, yalnızca basit bir gaz alarm dedektörü değildir. Adreslenebilir mimarisi sayesinde alarm paneli üzerinden noktasal izleme yapılabilir. Ayrıca panel senaryolarına dahil edilerek, gaz vanalarının kapatılması veya acil havalandırmanın devreye alınması gibi hayati güvenlik otomasyonları gerçekleştirilebilir.

2. Bölüm: Montaj ve Bağlantı Detayları

FD71CNG’nin fiziksel konumlandırılması, elektrik bağlantıları, adresleme ve devreye alma adımları; saha pratikleri, yaygın hatalar ve çözüm ipuçlarıyla birlikte.

2.1 Konumlandırma Kuralları (Metan/Doğalgaz İçin)

• Yükseklik: Metan havadan hafif olduğu için dedektörü tavana yakın konumlandırın. Öneri: tavandan 5–15 cm aşağı duvara montaj.
• Yatay mesafe: Olası kaçak kaynağından (ocak, kazan, cihaz) 1–2 m uzaklıkta konumlandırın; doğrudan üste değil, yakına.
• Hava akışı etkisi: Klima üfleme ağzı, güçlü egzoz/aspirasyon çıkışı veya cereyan hattına doğrudan koymayın.
• Engeller: Kiriş, dolap, perde arkası, girintiler gazın cihaza ulaşmasını geciktirir; bu alanlardan kaçının.
• Ortam şartı: İç mekân; önerilen çalışma aralığına (sıcaklık/nem) uygun, yoğuşmasız ve aşırı toz/yağ buharından uzak noktaları seçin.
• Kritik hatırlatma: Pencere veya tavandaki üst menfez hemen altına koymayın; sızıntı doğrudan dışarı atılabilir ve algılama gecikebilir.

2.2 Mekanik Montaj

• Kapağı kilidinden/vidalarından nazikçe ayırın. Arka gövde/düşey plaka duvara sabitlenecek parçadır.
• Kablo girişini belirleyin, pürüzlü yüzeylerde titreşimi azaltmak için düz bir hat oluşturun.
• Uygun dübel-vida ile duvara sabitleyin (beton: Ø6 mm dübel önerilir). Terazi kullanarak cihazı dik konumda tutun.
• Kablo payını bırakın (min. 10–12 cm servis payı), klemense rahatça ulaşılabilsin.
• Ön kapağı bağlantılar sonrası kapatın; menfezlerin kapanmadığından emin olun.

2.3 Elektriksel Bağlantılar

FD71CNG adreslenebilir bir cihazdır; adresli çevrim (loop) hattına bağlanır ve harici 18–30 VDC besleme ister. Loop hattı haberleşme/izleme içindir; sensör ısıtması ve dahili buzzer akımı harici güçten sağlanır.

Klemens Fonksiyon Kablo Notu
LOOP + / LOOP – (GİRİŞ) Adresli çevrim hattı girişi 2x1.5 mm² (ekranlı önerilir), polariteye dikkat
LOOP + / LOOP – (ÇIKIŞ) Adresli çevrim hattı çıkışı Loop devamı; serbest topolojiye uygun
LOOP SHIELD / SCREEN Kablo ekran bağlantısı Ekranı tek noktadan toprakla; parazit azaltır
+24V AUX (GİRİŞ/ÇIKIŞ) Harici DC besleme (+) 18–30 VDC; EN54-4 uyumlu PSU
0V / GND (GİRİŞ/ÇIKIŞ) Harici DC besleme (–) Aynı PSU hattı cihazlar arasında zincirlenebilir

Kritik: Loop (haberleşme) ile harici güç (AUX 24V) hatlarının topraklarını ortaklamayın. Farklı sistem/PSU kullanıyorsanız ortak GND bağlantısı parazit ve haberleşme hatasına yol açabilir.

• Aynı güzergâhta güç kabloları ile paralel uzun mesafe taşımayın; gerekiyorsa metal kanal ayırımı bırakın.
• Ekranlı kablo kullanın ve ekranı panel tarafında tek noktadan topraklayın.
• Klemens sıkma torkunu üretici aralığında tutun; aşırı sıkma klemensi zayıflatır.
• Harici beslemeyi cihazdan cihaza zincirlerken hat kesitini ve toplam akımı kontrol edin.

2.4 Panel Entegrasyonu ve Adresleme (UniPOS IFS7000 Serisi)

• Loop hattını ve harici 24V’u bağladıktan sonra panelde ilgili çevrimi aktif edin.
• Panel menüsünden Kurulum > Başlatma / Temiz Başlatma (Clean Initialization) ile otomatik taramayı başlatın.
• Panel yeni cihazı algıladığında adres ataması yapar. Cihaz adı/etiketini “Gaz Dedektörü – Lokasyon” şeklinde güncelleyin.
• Gerekirse cihazın analog değeri (ADC) ve durum parametrelerini panelden izleyin.
• Senaryo atayın: Gaz alarmında gaz kesme vanası (solenoid), havalandırma, ikaz sireni/flaşör gibi çıkışlar.

2.5 Devreye Alma ve Test

• Enerji verildiğinde sarı LED yaklaşık 120 sn ısınma/kalibrasyon amacıyla yanıp sönebilir; bu normaldir.
• Isınma tamamlanınca yeşil LED normal çalışma göstergesidir.
• Cihaz üzerindeki TEST butonuna kısa basarak LED-buzzer fonksiyonunu kontrol edin.
• Panelde cihazın görünürlüğünü/doğru adreste olduğunu doğrulayın.
• Güvenli koşullarda kalibrasyon/test spreyi ile gerçek algılama testini uygulayın; panel senaryolarının tetiklendiğini gözlemleyin.
• Tüm testleri kayıt altına alın; tarih, kişi, sonuç ve varsa ayar/senaryo notlarını bakım formuna işleyin.

İpucu: Büyük projelerde devreye alma sırasında “geçici senaryo” ile sadece ilgili zon/çıkışları test etmek, ana senaryoları yanlışlıkla tetiklemeyi önler.

2.6 Doğru Kullanım / Yanlış Uygulamalar

Doğru

• Tavana yakın montaj, kaynak noktasına 1–2 m yatay mesafe.
• Ekranlı kablo, ekranın panel tarafında tek noktadan topraklanması.
• Loop ve AUX hatlarının ayrı güzergâhlarda taşınması.
• Temiz Başlatma ile doğru adresleme ve isimlendirme.
• Periyodik fonksiyon ve gerçek gaz testi, kayıt altına alma.

Yanlış

• Klima üflemesi veya egzoz çıkışına çok yakın montaj.
• Loop GND ile AUX GND’nin kontrolsüz ortaklanması.
• Kaynak noktasının tam üstüne veya engel arkasına montaj.
• Çakmak/yanıcı sprey gibi uygunsuz test yöntemleri.
• Akım kesit hesabı yapmadan çoklu AUX zincirleme.

2.7 Yaygın Hatalar ve Arıza Giderme

Belirti Muhtemel Sebep Çözüm
Sarı LED sürekli yanıyor Sensör arızası/ömrü, güç dalgalanması AUX beslemeyi doğrulayın; sensör tarihi/ömrünü kontrol edin, gerekiyorsa değiştirin.
Panel cihazı görmüyor Loop polaritesi, ekran/toprak hatası, klemens gevşekliği Klemens sıkılık, polarite ve ekran topraklamasını kontrol edin; temiz başlatma yapın.
Sahte/tesadüfi alarmlar Yanlış konum (hava akımı/menfez), yağ/buhar yükü Konumu düzeltin; düzenli temizlik ve uygun menzil kontrolü yapın.
Buzzer çalışmıyor AUX 24V yetersiz, toplam akım aşımı PSU kapasitesini kontrol edin; hat kesitini gözden geçirin.
Testte panel senaryosu tetiklenmiyor Test butonu sadece lokal fonksiyon testi Gerçek gaz testi uygulayın veya panelde ilgili olay-çıkış eşlemesini doğrulayın.

2.8 Kablo Kesiti ve Güç Kaynağı Planlama (Örnek Yaklaşım)

• Normal/Acil akım: Her dedektör için AUX akımını (normal/alarm) teknik verilerden alın. Toplam cihaz sayısına göre PSU kapasitesini seçin.
• Hat düşümü: Uzun hatlarda 24V üzerinde düşüm hesaplayın; gerekiyorsa hat kesitini artırın veya beslemeyi bölün.
• Yedekleme: EN54-4’e uygun PSU + akü yedekleme ile istenen otonomi süresini sağlayın.

2.9 Bakım ve Periyodik Kontrol

• Periyodik test: En az yılda 1 kez kalibrasyon/test gazı ile gerçek algılama testi yapın, kayıt altına alın.
• Temizlik: Dış gövdeyi hafif nemli bezle temizleyin; solvent/kimyasal kullanmayın, sensöre basınçlı hava uygulamayın.
• Sensör ömrü: Proje klasörüne devreye alma ve önerilen değişim tarihini not edin (etiketleyin).

3. Bölüm: Teknik Özellikler ve Sık Sorulan Sorular

FD71CNG’nin katalog değerleri, performans parametreleri, sensör ömrü ve montajcıların en çok sorduğu teknik sorulara detaylı cevaplar.

3.1 Temel Teknik Özellikler

Parametre Değer
Algılanan Gaz Metan (CH₄, Doğalgaz)
Alarm Eşiği 5100 ppm (~%10 LEL)
Sensör Tipi Yarıiletken, ısıtmalı
Besleme (Loop) 15–30 VDC, <350 µA
Besleme (Harici) 18–30 VDC, 55 mA normal / 75 mA alarm
Dahili Siren Piezo, 100 dB @1 m
LED Göstergeler Yeşil (Normal), Sarı (Arıza/Servis), Kırmızı (Alarm)
Adresleme Panel üzerinden otomatik (UniTalk protokolü)
Uyumlu Paneller UniPOS IFS7000 serisi adresli paneller
Sensör Ömrü ~5 yıl (ortam koşullarına bağlı)
Boyutlar 134 x 112 x 36 mm
Ağırlık 115 g
Koruma Sınıfı IPX2D (dikey damlama suya karşı)
Çalışma Sıcaklığı -5°C … +40°C
Nem Dayanımı %95 RH (yoğuşmasız)

3.2 Başlıca Avantajlar

• Noktasal adresleme ile hangi dedektörün alarm verdiğini net olarak gösterir.
• Dahili kısa devre izolatörü ile ek izolatör sokete ihtiyaç duymaz.
• Dahili buzzer ve LED’lerle kullanıcıya yerinde uyarı verir.
• UniPOS panellerle uyumlu, yazılım üzerinden kolay adresleme.
• Sensör ömrü uzun, bakım kolay, test butonuyla hızlı fonksiyon kontrolü.

3.3 Sık Sorulan Sorular

FD71CNG hangi gazı algılar?

Sadece metan (doğalgaz, CNG) için kalibre edilmiştir. LPG (propan/bütan) gibi ağır gazlar için farklı dedektör gerekir.

LPG kullanılan ortamda bu dedektör işe yarar mı?

Hayır. LPG havadan ağır olduğu için tavana değil zemine yakın bir dedektör gerekir. FD71CNG sadece metan içindir.

Harici güç bağlamadan çalışır mı?

Hayır. Loop hattı haberleşme içindir, ancak sensör ısıtması ve siren için harici 18–30 VDC besleme şarttır.

Sensör ömrü ne kadardır?

Normal koşullarda ~5 yıl. Aşırı gaz, sıcaklık dalgalanması veya kirli ortam bu süreyi kısaltabilir. Montaj tarihini etiketleyin.

Çakmak gazı ile test edilebilir mi?

Kesinlikle önerilmez. Çakmak gazı (bütan) farklı tip gazdır, sensörü bozabilir. Yalnızca üretici onaylı test gazı kullanılmalıdır.

Panel cihazı FD7201S modülü gibi gösteriyor, normal mi?

Evet. UniPOS paneller FD71CNG’yi sistem içinde arayüz modülü tanımıyla listeler. Bu durum cihazın fonksiyonunu etkilemez.

Cihazın alarm çıkışı ile direkt gaz vanası sürülebilir mi?

Hayır. FD71CNG’de röle çıkışı yoktur. Gaz vanası panelin röle modülü veya PGM çıkışları üzerinden sürülmelidir.

LED’lerin yanması ne anlama gelir?

• Yeşil LED: Normal çalışma
• Sarı LED: Isınma süreci (~120 sn) veya arıza
• Kırmızı LED: Gaz alarmı

Arıza ışığı sürekli yanıyorsa ne yapılmalı?

Önce AUX beslemeyi ve kablo bağlantılarını kontrol edin. Sorun devam ederse sensör arızalı olabilir, cihaz değiştirilmelidir.

3.4 Sonuç

UniPOS FD71CNG, metan gazı kaçaklarının erken algılanması için profesyonel montajcıların sahada güvenle kullanabileceği, adreslenebilir yapıda, panel entegrasyonu güçlü bir dedektördür. Doğru konumlandırıldığında ve düzenli bakımı yapıldığında, hem can güvenliğini sağlar hem de projelerde yüksek teknik standartları karşılar.

Teknik Özellikler

• Parametre: Değer
• Algılanan Gaz: Metan (CH₄, Doğalgaz)
• Alarm Eşiği: 5100 ppm (~%10 LEL)
• Sensör Tipi: Yarıiletken, ısıtmalı
• Besleme (Loop): 15–30 VDC, <350 µA
• Besleme (Harici): 18–30 VDC, 55 mA normal / 75 mA alarm
• Dahili Siren: Piezo, 100 dB @1 m
• LED Göstergeler: Yeşil (Normal), Sarı (Arıza/Servis), Kırmızı (Alarm)
• Adresleme: Panel üzerinden otomatik (UniTalk protokolü)
• Uyumlu Paneller: UniPOS IFS7000 serisi adresli paneller
• Sensör Ömrü: ~5 yıl (ortam koşullarına bağlı)
• Boyutlar: 134 x 112 x 36 mm
• Ağırlık: 115 g
• Koruma Sınıfı: IPX2D (dikey damlama suya karşı)
• Çalışma Sıcaklığı: -5°C … +40°C
• Nem Dayanımı: %95 RH (yoğuşmasız)